"Dedem Korkud gelmiş, söylemiş, bakalım ne söylemiş?" - www.kafanagorehayat.com | www.kafanagorehayat.com

“Dedem Korkud gelmiş, söylemiş, bakalım ne söylemiş?”

“Dedem Korkud gelmiş, söylemiş, bakalım ne söylemiş?”

12 hikayesinin sonunda da Dedem Korkut gelir ve hikayenin kahramanına hikayede anlatılanlara uygun bir isim verir, ayrıca kıssadan hisse çıkarmamıza yardımcı olur.

Ne söylemişse güzel eylemiş Korkud Ata. 13. yy dan bu yana söylediği hikayelerle yaşamış ve yaşatmış. Bir insan düşünün, hikaye anlatıcısı, tabi filozof da, şehir şehir, ülke ülke geziyor, hikayelerini anlatıyor. Zamanla gezmesine gerek kalmıyor hikayeler dilden dile dolaşıyor. Sonra, 15. yy da yazıya dökülüyor ve günümüze kadar geliyor. Şimdiye kadar 12 hikayesini biliyorduk bu önemli eserin. Neden önemli olduğundan daha sonra bahsetmek üzere, yeni haberi sizinle paylaşmak istiyorum.

Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Türk Folklorü Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Ekici, 13. hikayenin bulunduğunu açıkladı.

Kazakistan’ın Mangışlak bölgesinde Türk kültürüyle ilgili araştırmalar yaptıklarını söyleyen Ekici, “O coğrafyada tanıştığımız dostlarımız Dede Korkut nüshalarının ellerinde olduğunu söylediler. 61 sayfalık bir dosya olarak bana verdiler. Bu dosyanın içerisinde 13. Dede Korkut anlatması olarak adlandırdığımız Salurkazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi de var. Geri kalan kısmı ise Dede Korkut’un soylamalarından ibaret” dedi.

3. nüshasının, 14. yüzyılda yazıldığı kesinlik kazanırsa en eski Dede Korkut kitabı olacak.

Dede Korkut Hikayeleri Özellikleri

  1. Bu destansı eser birbirinden bağımsız görünen 12 hikaye ve bir ön sözden oluşmaktadır.

  2. Dede Korkut Hikayelerimiz dil yönünden çok ayrı bir özellik taşır. Hikayelerde kullanılan kelimelerin ve deyimlerin sayısı 8000 civarındadır. Bunların çoğu Türkçedir.

  3. Eserde hem olağanüstü olaylar hem de gerçek olaylar iç içedir. Bu da eserin hem destani hem de halk hikayesi özelliği taşıdığını gösterir.

  4. Eserin yarısı manzum diğer yarısı da nesir bir şekilde yazılmıştır. Bu özelliği eserin halk hikayesine yaklaşan tarafı olarak değerlendirilir.

  5. Hikayeler incelendiğinde Türklerin İslamiyet öncesi ve sonrasındaki özellikleri, yaşayışlarının bir arada anlatıldığı görülür.

  6. Eser nesir olarak oluşturulsa da kahramanların sözleri, düşünceleri ve duyguları nazım olarak yazılmıştır.

  7. Bu eser anonimdir, yani Türk milletinin ortak bir eseri olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle Türklerin milli hayatlarını, kültürünü, zenginliklerini ve duygularını yansıtmaktadır.

  8. Eserin başka bir değeri ise o dönem eserlerinden farklı olarak güçlü bir Türkçe ile oluşturulmuş olmasıdır.

  9. Eserde Oğuzların hayatları yer almaktadır.

  10. Destanlarda olduğu gibi üç safhadan geçmiş ve eserde anlatılanlar bilinmeyen biri tarafından 15.yüzyılın sonlarına doğru yazıya geçirilmiştir.

  11. Kahramanlık, aşk ve boylar arasındaki savaşlar sıklıkla işlenen konulardır.

  12. Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri olduğu kadar Türk kültür tarihinin de en büyük kaynaklarından biri kabul edilen Dede Korkut Hikayelerinin  bütün dünyada iki yazması bulunuyor. Biri Almanya’nın Dresden şehrinde diğeri Vatikan’da.

Gılgamış, Babil kültür dairesi için neyse, Odysseia Yunanlılar için ne ifade ediyorsa bu hikayeler de Türkler için aynı şeyi ifade eder. Bu eserin en karakteristik özelliği içinde bir milletin alın yazısı ile birlikte o milletin karakteri üzerine pek çok şeyin söylenmiş olmasıdır. Bu hikâyeler ferdi hikayeler olmayıp bir toplumun hikayeleridir.

Beni çok heyecanlandıran bu haberi sizlerle paylaşmak istedim. İlkokulda bana hediye edilen bir kitaptı; Milliyet Yayınları, Dedem Korkut Hikayeleri. Şimdi müzayedede bu kitabın bile çok değeri varmış. Kitabın kendisi elimde yok ama içindeki hikayeleri aklımda. Bana okutturan babam ve öğretmenime sonsuz teşekkürlerimle.

Kimdir bu Dede Korkut? Ya hikayeleri nelerdir? Sonraki yazılarımda tek tek bahsedeceğim.

(Burçak Şenler Sınmaz)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir