RESFEBE (3) ve ALZHEİMER - www.kafanagorehayat.com | www.kafanagorehayat.com

RESFEBE (3) ve ALZHEİMER

Zeka, insana özgü bir şeydir. Dışarıdan gelen uyarıları yorumlama ve bunları değerlendirerek kullanma yeteneğidir. Bu yetenek de hayatta kalmanın temelidir. Beynimizin ön alın lobu, insanı diğer canlılardan ayırır. Prefrontal cortex alanına en fazla sahip olan canlı insandır. Buranın gelişmesi ve doğru kullanım, yaşam kalitesini arttırır. “Dışarıdan gelen uyarıları değerlendirmek” ile ifade edilen, bağlantı kurup sonuç çıkarmaktır.

Einstein’a göre

“Zekanın gerçek işareti, bilgi değil hayal gücüdür”

Hayal gücü kavramı ile soyut becerilerden bahsediyoruz . Günlük hayatta kullanılmadığı düşünülen matematik dilidir bu kısmı geliştiren. Örüntü yakalamak, akıl yürütmek ve yaratmak. Hayattaki her davranışın altında matematiksel zeka vardır. Akıl yürütme, mantıksal gelişim, yaşamın her anında lazımdır; sofrayı toplarken bile ya da işe gitmek için yola çıktığınızda dahi.

Günümüzde IQ, EQ derken, “duygusal matematik” geliştirilmeye başladı.

Bunları niçin anlatıyorum şimdi?

Resfebe ile ilgisi ne?

Beyinimizin gelişmesi, gerilememesi hatta onu tamamiyle kaybetmemek için; bilmeli, bildiğimizi yani bilgiyi de kullanmalıyız. Bilmek ve kullanmak için eylem adımları; okumak, yazmak ve düşlemektir. Tersi değildir. Çünkü eğer, düşlemekten başlarsanız, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmuş olursunuz ki toplulumuzun en büyük handikapıdır bu durum.

Neyse, konumuza dönelim; ne diyorlar, kullan ya da kaybet…

“use it or lose it”

Beynimizi ya kullanacağız ya da kaybedeceğiz.

Beyin resimlerle çalışır. Okuduğunu anlamak için gördüğünü zihnindeki resimlerle eşleştirir. İşte resfebenin konumuza giriş yaptığı nokta da burasıdır. Resfebe, diğer bulmacalar gibi ancak onlardan biraz daha hızlı, ilişkilendirme yeteneğimizi geliştirir. İlişkilendirme yeteneği, kolay algılamayı, bilgiyi, uzun süre hafızada korumayı getirir. Çünkü ilişkilendirme, bir kelimeyi görsel, hatta görselde kullandığı objenin yardımıyla duyusal (tat ve ses olarak) bile akılda kalmasını sağlar. Zor, anlaşılamayan soyutluğu resme çevirerek kolay anlaşılır hale getirmek, bağlantı kurma becerisini arttırmak, beynin, zekanın devamlı çalışır olma halini sağlar.

Yeni doğmuş bir bebekken nöron sayımız çok fazladır. Ancak iki evrede bunları kaybederiz ama bu evreler aynı zamanda nöronlar arası bağlantıların arttığı evrelerdir; erken çocukluk ve ergenliğin sonu.

Aslında her bir etap çok önemli.

Fakat ben zekanın, bizim yaşlarda geliştirilmesi, çalıştırılması konusuna gelmek istiyorum…  Takdir edersiniz ki yaş itibarıyla acilen sonlara bakmak lazım.

N’apmalıyız? Ne etmeliyiz?

Yaşlılık söz konusu olduğunda beyin de yaşlanmış oluyor. Bilişsel kısımda azalma ortaya çıkıyor, bellek zayıflamaya başlıyor. Ancak nöronlar azalmıyor, yaşlılık nöronların bağlantılarının kısalmasına neden oluyor.

Buna engel olmak ise zekayı çalıştırmak ile mümkün. Yeni bir şeyler öğrenmek, öğrenirken matematiksel bağlantılar çözmek. İşte resfebe…

Bu tip uğraşlar sadece Alzheimerla savaşmak için düşünülmemeli. İnsanların soru çözme çalışmaları, hem de eğlenerek bunu yapmaları, daha sakin, huzurlu ve anlayışlı olmalarını sağlamaktaymış. Dikkatinizi çekmek isterim, soruyu çözüp cevabı bulmak değil, amaç üzerinde düşünmek.

Öyleyse haydi çözmeye çalışalım. Resimler, simgeler, sayılar, harfler kullanılıyor. Bu kullanılanları bilgimizle eşleştirmemiz bekleniyor… Bu çalışma “use it or lose it” sloganı altında yapılan en zevkli uğraş 😀

Önceki anlattıklarımızı bir önceki yazımızdan okuyabilirsiniz…

Harflerden bahsetmiştik… O bilgilendirmeyi hatırlayarak yenilerini öğrenelim.

O B J E L E R

 

Bir harf diğer bir harfin üzerindeyse ses benzeşmesine uygun olarak -de/-da ya da -li/-lu ekleriyle okunur. Buna göre yukarıdaki resfebede SE Lİ M vardır. Harfler okunuşu ile ya da yalın yazılabilir. Köpek gezdiren kadın figürü “sahip” olgusunu belirtmek içindir. “Sahip”, “malik”, “iye”, “ıs” anlamlarında kullanılmış olabilir. Acaba resfebeyi yapan ne düşündü?

Cevap; SE Lİ M İYE

Bu resfebemizde bir asker var, boynunda zincir, zincirde S harfi, ayrıca M harfi ve ataş…. Bakalım cevap nedir? “Asker”, “Er” kelimeleri ya da aklınıza geliyorsa başka bir kelime için kullanılmış olabilir. Bir künyede ne yazar? İsmimiz… Evet bir objenin ismi, künye, masa üstü isimlik, nüfus cüzdanında adı kısmı ile verilebilir. Ya da günlük yaşantımızdan bize, bu, bunun ya da buranın ismi diyebileceğimiz detaylar olabilir. Örneğin bir il tabelasındaki harf ilin adıdır, ya da bir etiketteki harf… Yaşamda isim görebileceğiniz her türlü aracı kullanabilir resfebeyi yapan.

İsim olan harf -de/-da, -li/-lu eklerini almadan birleşir kelimeyle.

Ataş, ek, eklenti anlamında kullanılmaktadır. “ek” için kullanacağımız başka bir obje aklınıza gelirse yorumlara yazın lütfen.

Cevap; S ER M EK

Bakın bunu başka nasıl yapabilir…

Bıyık; “erkek”, “adam”, “er”, “bey” “bay” vb. kelimeleri ifade etmek için kullanılmaktadır.

Cevap; S ER M EK

 


 

Resfebemizde AY var,  tasma/kolye arası bir künye kullandım. Ve müziği anlatmaya yarayacak porte ve notalar. Spesifik bir nota kullanımı daha farklı, ilerideki anlatımlarda göreceğiz. Burada kulağımıza bir müzik ezgisi geliyor bu görselle. Bir türkü, bir şarkı… “nağme” “ır” anlamları için uygun bir görsel. Ne dersiniz…

Cevap; B AY IR

Bu resfebenin önemi, tek bir resim ya da simgede, harfte… tek bir kelimenin okunmasını beklemeden, bir bütün olarak bulduklarınızı yan yana getirip mantıklı yerden ayırarak istenen kelime/öbeğini bulmalıyız.

Cevap; S (ismi) ANA (çocuklu kadın ya da hamile annedir, ana diye de kullanabiliriz bu görseli) L DÜNYA (Dünyanın ismi L, gerçi biraz anlamsız oldu dünyanın ismi ama 😀 ) SANAL DÜNYA… L diğer objedeydi ama ilk resmin harfi oldu.

Yeni bir kural; Tabandaki, zemindeki renk ile aynı renkte bir harfi simgeyi, sayıyı, başka bir harf, rakam ya da obje üzerinde kullanırsak!!!!! bulduğumuz kelimeden o tabanla, zeminle aynı renk olanın ifade ettiği harf/lerin  çıkarılması gerekmektedir.

Çokça örneklerini göreceğiz.

Aşağıdaki resfebede bir ay var, sarı renkte bir de görülüyorsa üstünde beyaz bir “ı” harfi var.  

Cevap; SARI AY (I çıkacak) SARAY

Bu resfebemizde de yeni bir kural öğreniyoruz ki, sembollerin kullanımında tekrar üzerinde duracağız, ama harfler konusunda bir örnekle geçmek yararlı olacaktır.

Harflerin yeri verilmek istenmiş bu resfebede.

Cevap; Ç IRAK (uzak duran bir ç var uzak, ırak vb kelimelerle ifade edilebilir) ARA N (yol ile I arasında olduğu için, ara, orta vb. kelimelerle bu yeri ifade edebiliriz)  I YOR (Yol resmi var ama bu yol ifadesinden L çıkartılıp “-” R ekleniyor “+”) Ç IRAK ARA N I YOR … Işıklarda uyusun Refik Durbaş.. onun güzel bir şiiri.


Cevap; Sarı ZE Y B EK (ataş nedeniyle)

Resfebe, bilmece, sudoku, mantık soruları, matematik soruları…

Önemli olan çözmeye çalışmak unutmayın!

(Burçak Şenler Sınmaz)

RESFEBE (3) ve ALZHEİMER için 3 yorum

  1. Kedin mi yazdın yoksa bazı sitelerden mi aldın sitelerden aldıysan kaynakça atabilir misin lütfen? Çok güzel olmuş.

    • Burçak Şenler Sınmaz

      Çok teşekkür ederim. Çok uzun süredir beynin çalışma prensipleri, hormonlar, kimyasal denge, bağırsaklar üzerine okuyarak bilimsel konularda yeni öğrendiğim bilgileri not alıyorum. Daha sonra bunları birleştirerek yazılar yazıyorum. Örneğin aşkın bilimsel açıklamasını yapmaya çalışıyorum uzunca bir süredir.(İlk aşkımdan ayrıldığımdan bu yana:) ) Resfebe ya da benzeri bulmaca merakım da bu konuda yazma isteği uyandırdı. Bilgiler tabi farklı farklı yerlerden alındı. Özellikle “use it or lose it” yaklaşımı, beynin resimlerle çalışıyor olması hep kanıtlanmış bilgilerdir. Bir yazıya benim demek ne zaman doğrudur? Yazıdaki fikir sizinse ya da içindeki bilgileri öğrendiyseniz… Evet yazı benim. (Resfebe örnekleri de benim resfebelerimdir) Tekrar teşekkürler.

  2. Burçak Şenler Sınmaz

    Ayrıca bunu yazma fırsatı verdiğiniz için teşekkürler; burada yapılan herhangi bir alıntı kaynakçası ile belirtilmektedir aksi takdirde yayımlanması suçtur. Hatta bir bloggerdan ya da web tabanlı bir paylaşımdan alındıysa yarım yazılarak yazının kalanının oradan okunmasını salık vermek doğru olandır. Bu etik kurala uyan bir siteyiz. Siz bu anlamda yazmamıştınız biliyorum ama bunu burada belirtmek beni mutlu etti.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir